Bloggfćrslur mánađarins, apríl 2007

Athyglisvert blogg um rannsóknartengt nám

 

http://bjorn.blog.is/blog/bjorn/entry/191792/

 


Umhugsunarefni

Af síđu Rannís:

16.4.2007

Rannís gefur út skýrslu um íslenska doktora

Rannís gefur nú út samantekt á tölfrćđi um íslenska doktora innanlands og erlendis. Skýrslan byggir á upplýsingum sem Rannís safnar í samstarfi viđ Kvennasögusafn Íslands og Landsbókasafn-Háskólabókasafn.

Ţađ er markvert í skýrslunni ađ um leiđ og doktorum frá íslenskum háskólum fjölgar virđist doktorum frá erlendum skólum heldur fćkka. Ţá sćkja konur mjög í sig veđriđ og fjölgar ört međal nýútskrifađra doktora. Hins vegar fćkkar körlum svo heildarfjöldi doktora hefur ekki aukist mjög mikiđ á síđustu árum.

 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Má ekki skilja ţetta sem svo ađ einmitt ţađ ađ hafa framhaldsnám á Íslandi, komi í veg fyrir ađ fólk haldi utan, sem svo mun á endanum minnka gćđi rannsókna og frćđa á Íslandi. Ţađ er ţví ekki sem ađ doktorsnám hérlendis sé viđbót heldur tekur ţađ frá. Mín skođunn er ađ framhaldsnám á PhD stigi eigi ekki ađ vera of fjölmennt til ađ einmitt gera betur viđ ţá nemendur sem eru valdir, fá betri nemendur, meiri samkeppni um nemendur og ekki ýta undir heimalinga, heldur senda sem flest erlendis til ađ fá inn ferska strauma.

Svo hrein pólitískt rangt, ţýđir straumur kvenna ađ námiđ borgar sig ekki lengur fjárhagslega (miđađ viđ erfiđi)? Ţađ er ţekkt tilhneiging karla ađ sćkja ekki í láglaunstörf ..... 

 Pétur H. Petersen


The university of the future

Editorial

Nature 446, 949 (26 April 2007) | doi:10.1038/446949a; Published online 25 April 2007

The American research university is a remarkable institution, long a source of admiration and wonder. The idyllic, wooded campuses, the diversity and energy of the student populations, and, most of all, the sheer volume of public and private resources available to run them, have made them the envy of the world.

Seen from the inside, however, everything is not quite so rosy. Setting aside the habitual complexity of medical schools, which have separate healthcare and finance issues, the structure of these institutions is straightforward and consistent. The bedrock of each university is a system of discipline-specific departments. The strength of these departments determines the success and prestige of the institution as a whole.

This structure raises a few obvious questions. One is the relevance of the department-based structure to the way scientific research is done. Many argue that in a host of areas — ranging from computational biology and materials science to pharmacology and climate science — much of the most important research is now interdisciplinary in nature. And there is a sense that, notwithstanding years of efforts to adapt to this change by encouraging interdisciplinary collaboration, the department-based structure of the university is essentially at odds with such collaboration.

There is a sense that the department based structure of universities is essentially at odds with collaboration.

A second set of issues surrounds the almost static nature of the departmental system. In a country where most things are highly fluid, the fields covered by departments, as well as the pecking order between them, have remained largely unchanged for many years. As people and money have flowed, particularly over the past twenty years, to the south and the southwest, the strongest US universities and departments remain embedded in the northeast and in California. League tables drawn up by the National Academy of Sciences and others show little movement in this pecking order, even over several decades.

Another, perhaps more contentious, issue concerns the relevance of the modern research university to the community it serves. The established model, whatever else its strengths and weaknesses, reflects the desire of the middle classes for undergraduate training that prepares their offspring for a stable career. But how does it serve a society in which people may have to retrain and recreate their careers throughout their adult lives?

These questions are being asked throughout American academia, but nowhere more searchingly than at Arizona State University (ASU), a huge public university that is expanding to meet the needs of the United States' fastest-growing major city (see page 968). Michael Crow, its president, is executing an ambitious plan to replace the traditional model with one in which both influence and research excellence are concentrated not in departments, but in large, broadly based interdisciplinary centres with clear commercial or societal goals.

Whatever its outcome, this experiment will not of itself uproot the traditional university system. Incremental change, notably the establishment of stronger multidisciplinary entities such as Bio-X at Stanford University in California, and several new centres at Harvard, may have a greater bearing on the overall development of the system.

But ASU's effort already tells us plenty about the likely direction of the research university in the up-and-coming regions of America. The university of the future will be inclusive of broad swaths of the population, actively engaged in issues that concern them, relatively open to commercial influence, and fundamentally interdisciplinary in its approach to both teaching and research.


"Smárćđis pistill um rannsóknir" eftir Ágúst Valfells

Smárćđis pistill um rannsóknir

Mönnum verđur tíđrćtt um eđli rannsókna, og skipta ţeim ţá iđulega í tvo flokka:  Frumrannsóknir og hagnýtar rannsóknir.  Viđ ţessar skilgreiningar lođa ákveđnir fordómar, og skiptir ţá máli hver horfir á máliđ.  Kynnum til sögunnar tvo menn.  Ţorsteinn er praktískur mađur sem ţykir nauđsynlegt ađ allt starf beri arđ.  Hann lítur svo á ađ sá tími og fé sem variđ er til rannsókna ţurfi ađ skila sér aftur í formi einhverrar áţreifanlegrar afurđar sem hćgt er ađ selja, hvort sem um er ađ rćđa vöru eđa ţekkingu.  Svokallađar frumrannsóknir eru í huga Ţorsteins ekkert meira en gagnslítil andleg leikfimi sem engu skilar til ţjóđfélagsins.  Sigurđur er mikill andans jöfur og telur ađ einu rannsóknirnar sem einhverju máli skipti séu frumrannsóknir, sem eru ţćr rannsóknir sem hafa einhvers konar vísindalegt gildi.  Sigurđi ţykir lítt til rannsókna koma, sem beinast ađ hlutum eins og jarđskjálftahönnun bygginga eđa vinnslu eldsneytis úr meltu.  Sigurđi ţykir nauđsynlegt ađ rannsóknir fari fram á merkustu sviđum vísindanna t.d heimsfrćđi eđa sameindalíffrćđi.

... 

Allan pistilinn má lesa  hér.

 


Erindi Ingu Dóru Sigfúsdóttur á málţingi um fjármögnun vísinda 29. apríl

RANNSÓKNIR Í HÁSKÓLASTARFI: GRUNDVÖLLUR ŢRÓUNAR

Sé ţađ eitthvert eitt atriđi sem einkennir góđa háskóla, - er ţađ öflugt og gott rannsóknarstarf. Sköpun ţekkingar og miđlun hennar eru samofin og nátengd fyrirbćri. Ţar sem ţekkingarsköpunin er virk er starfiđ í heild betra. Ţetta er samhljóma niđurstađa allra úttekta á gćđum háskóla hvar sem er í heiminum. Fjöldi birtra vísindagreina á alţjóđlegum vettvangi, - fjöldi tilvitnana, hlutfall stundakennara viđ skólann, hlutfall doktorsmenntađra kennara, hlutfall nemenda á kennara. Ţetta eru mćlikvarđarnir sem notađir eru til ađ segja til um gćđi starfsins. Ţeir eru alţjóđlegir, - ţeir eru opinberir. Ţeim verđur beitt til ađ meta gćđi okkar starf, - hvort sem okkur líkar betur eđa verr. Ţađ er tómt mál fyrir íslenska háskóla, ađ tala um ađ ćtla sér hlutverk sem alţjóđlegir skólar, ef viđ stöndum okkur ekki samkvćmt ţessum mćlikvörđum. Vissulega er mikilvćgt ađ skilgreina markmiđin sem stefnt er ađ. Ólík markmiđ kalla á mismunandi mćlikvarđa. En sé ţađ eitt af meginmarkmiđum tiltekins skóla eđa deildar innan skóla ađ ţar skuli starfa vísindamenn sem leggi metnađ sinn í ađ standa framarlega í samanburđi viđ ađra, er augljóst ađ beita ţarf alţjóđlegum mćlikvörđum til ţess ađ meta hvernig tekist hefur.

... 

Allt erindiđ má lesa  hér.


Magnús Karl Magnússon's Presentation at the Workshop

The slides for Magnús Karl Magnússon's talk at the workshop on science funding held on 29 March are now available here. Enjoy!

  


Setningarrćđa forsćtisráđherra á ráđstefnu um samkeppni í vísindum í Háskólanum í Reykjavík 29. mars 2007

Í síđustu viku var haldiđ málţing á vegum ţess hóps sem ađ ţessari bloggsíđu stendur, um fjármögnun vísinda. 

Hér má sjá setningarrćđu forsćtisráđherra, Geir Haarde

 

Góđir ráđstefnugestir,

„Samkeppni í vísindum – forsenda framţróunar?“, er titill ţessarar ráđstefnu í spurnarformi. Ţetta er tímabćr spurning sem ćtti ađ vera reglubundiđ á vörum hvers vísindamanns. En spurningin á ekki einungis erindi til vísindamanna heldur ţurfa stjórnmálamenn og hagsmunaađilar í ţjóđfélaginu öllu ađ móta afstöđu til hennar.

Flestir eru sammála ţví ađ samkeppni er forsenda ţess ađ góđ vísindi séu stunduđ. Góđ vísindi eru svo ein mikilvćg forsenda framţróunar. Ţetta er stysta svar mitt viđ spurningunni. Í ţessu ljósi hafa stjórnvöld á ţví kjörtímabili sem er ađ ljúka fylgt ţeirri stefnu ađ efla samkeppnissjóđina sem styđja rannsóknir og tćkniţróun og hefur ráđstöfunarfé ţeirra veriđ tvöfaldađ. Ţađ er ástćđa til ţess ađ fara nokkrum orđum um hvađ samkeppnin í raun stendur. Einnig verđum viđ ađ velta fyrir okkur hvort samkeppni eigi ađ vera um allt fé sem variđ er til rannsókna af hálfu ţjóđarinnar og stjórnvöld ráđstafa.

Samkeppni í vísindum stendur annarsvegar um frelsiđ til ađ velja sér viđfangsefni til rannsókna og hins vegar um gćđi ţeirra ađferđa sem beitt er, hćfni vísindamannsins og líkindi til ađ rannsóknir skili árangri er réttlćti ţá fjármuni sem til ţeirra er variđ. Sem stjórnmálamađur - en um leiđ formađur Vísinda- og tćkniráđs í ţví unga kerfi sem markar stefnu í vísindum og tćkni - geri ég mér grein fyrir ađ máliđ kann ađ horfa nokkuđ mismunandi viđ vísindamanninum annars vegar og stjórnmálamanninum og forsvarsmanni fyrirtćkis hins vegar. Ţessi sjónarmiđ mćtast reyndar í störfum Vísinda- og tćkniráđs.

Í heimi vísindanna er ţađ algjört grundvallaratriđi ađ vísindamenn hafi fullt og óheft frelsi til ţess ađ velja sér viđfangsefni og kenningar til ţess ađ fjalla um og ađ eingöngu jafningjar í heimi vísinda eđa tćkni meti hvađa kröfur ţarf ađ uppfylla til ţess ađ tilgáta teljist sönnuđ. Ţessu frelsi má ekki undir neinum kringumstćđum hnika.

Hins vegar er stjórnmálamanninum mikilvćgt ađ vita ađ ţví fé sem variđ er til rannsókna sé vel variđ og skili ţjóđfélaginu ávinningi sem réttlćti ţá fjármuni sem til rannsókna er variđ. Í ýmsum efnum blasa viđfangsefni rannsókna beint viđ, bćđi frá sjónarhóli ţjóđfélagsins eđa fyrirtćkis sem er ađ leggja grunn ađ framtíđ sinni í harđri samkeppni. Viđ köllum ţađ gjarnan hagnýtar rannsóknir og ţróunarstarf. Ég nefni sem dćmi ađ viđ gćtum ekki stundađ sjálfbćrar fiskveiđar, unniđ samkeppnishćfa vöru úr aflanum né hefđum viđ virkjađ fallvötn og jarđhita ef ekki hefđi notiđ rannsókna međ vel skilgreind hagnýt markmiđ. Sama má segja um rannsóknir á leiđum til ađ fást viđ búfjársjúkdóma eđa gera íslensk mannvirki úr innlendum hráefnum. Auđvelt var á síđustu öld ađ réttlćta fjármuni til slíkra verkefna og setja á laggirnar stofnanir til ađ stunda rannsóknar á ţessum sviđum. Sem betur fer áttum viđ líka ágćta vísindamenn sem unnu ötullega ađ ţessum verkefnum, leystu mörg ţeirra og sýndu fram á mátt vísindanna og stóđu sig margir vel á mćlikvarđa alţjóđlegra vísinda eins og tilvitnanir í ritverk ţeirra sýna.

Ţađ fer ekki framhjá ykkur sem hér eruđ ađ viđ höfum veriđ ađ leggja verulega aukiđ fé til háskólanna ađ undanförnu. Viđ gerum okkur líka grein fyrir ţví ađ eflingu háskólamenntunar ţarf ađ fylgja aukiđ fé til rannsókna sem ekki verđur allt bundiđ beinni samkeppni um verkefni heldur ţurfa innviđir ađ styrkjast međ beinum grunnfjárveitingum. Viđ höfum smám saman veriđ ađ auka grunnfjárveitingar til rannsókna í nýju háskólunum eftir ţví sem ţeim hefur vaxiđ fiskur um hrygg. Í ţessum anda var nýlega einnig tekin ákvörđun um ađ efla Háskóla Íslands sem flaggskip í ţessum efnum og gera honum kleift ađ hasla sér völl sem alţjóđlega sýnileg stofnun á sviđi vísinda og frćđa.

Ţótt framlög til háskólanna hafi ţannig veriđ aukin stórum skrefum ţá hef ég jafnframt áhuga á ađ skapa svigrúm til ađ auka enn frekar framlög til opinberra samkeppnissjóđa á komandi árum. Auk ţess höfum viđ skuldbundiđ okkur til ađ leggja fram aukin framlög til 7. rammaáćtlunar Evrópusambandsins sem jafnast á viđ ţađ sem nú fer í Rannsóknasjóđ. Ég tel ađ samkeppnissjóđir á sviđi rannsókna og nýsköpunar séu mikilvćg forsenda nýrra strauma í rannsóknum og nýrra rannsóknahópa í ţjóđfélaginu. Frumkvćđi, fćrni og ađstađa einstaklinga til rannsókna- og ţróunarstarfa í háskólum, stofnunum og fyrirtćkjum eru forsendur árangurs í vísindum og tćkni. Samkeppni ţeirra um opinbert rannsóknafé er mikilvćgur drifkraftur í vandađri međferđ í rannsóknastarfsemi.

Samkeppnisstađa og velsćld ţjóđa mun ráđast fyrst og fremst af getu ţeirra til ađ líta fram á veg, koma auga á tćkifćri og nýta ţekkingu međ skipulegum hćtti. Í ţví sambandi tel ég miklu skipta ađ okkur takist ađ efla og auka samstarf háskóla, rannsóknastofnana og fyrirtćkja um hverskyns rannsóknir og nýsköpun. Rannsóknir sem unnar eru í samstarfi geta skapađ samvirkni og samlegđaráhrif og skila ţannig meiri árangri fyrir sömu fjármuni. Viđ höfum hér á landi dćmi um kröftug og framsćkin hátćknifyrirtćki sem hafa sprottiđ úr jarđvegi rannsókna og nýsköpunar og náđ lofsverđum árangri í sókn á erlenda markađi ţegar heimamarkađur hefur ekki nćgt til ađ viđhalda áframhaldandi vexti og uppbyggingu.

Ég er ţess fullviss ađ stóriđjutćkifćri okkar Íslendinga munu í framtíđinni felast í útflutningi á hátćkniţekkingu í ţeim greinum ţar sem viđ höfum forskot á ađrar ţjóđir. Ţannig er uppsöfnuđ ţekking og kunnátta á endurnýjanlegri orkuvinnslu óvíđa meiri í heiminum en hjá íslenskum orkufyrirtćkjum. Ţessi fyrirtćki horfa nú í ć ríkari mćli til annarra landa og huga ađ útflutningi á ţekkingu á ţessu sviđi ţegar ađ heimamarkađurinn er ađ mettast og augljósum virkjunarkostum fer fćkkandi.

Á fundi Vísinda- og tćkniráđs í desember síđastliđnum var vísindanefnd og tćkninefnd faliđ ađ vinna ađ skilgreiningu á ţeim rannsóknasviđum sem okkur ber ađ leggja sérstaka rćkt viđ á nćstu árum. Í síđasta mánuđi var leitađ til grasrótarinnar og efnt til hugmyndaráđstefnu af ţessu tilefni. Bođiđ var breiđum hópi vísindamanna til ađ sćkja hugmyndir ađ áherslum til framtíđar, enda mikilvćgt ađ vísindasamfélagiđ sé sem mest samhuga um ţau rannsóknasviđ sem ađ leggja ber sérstaka rćkt viđ á nćstu árum. Mikilvćgt er ađ áherslurnar feli í sér verkefni sem gera kröfur sem ögra fćrni vísindanna og samtímis séu á ferđinni tćkifćri sem atvinnulífiđ leggur áherslu á ađ nýta.

Viđ ţurfum ađ geta átt í samstarfi viđ grannţjóđir okkar og skýrt áherslur okkar og tekiđ saman höndum viđ ţćr ţar sem ţađ á viđ. Norrćnt samstarf mun líklega ţróast mjög í ţessa átt á nćstu árum og Evrópusamstarfiđ á sviđi rannsókna er ţegar í ţessum farvegi ađ verulegu leyti međ tilstuđlan rammaáćtlunarinnar. Ţar ţurfum viđ ađ geta tjáđ áherslur okkar.

Góđir ráđstefnugestir

Menntun á háskólastigi, í návígi viđ vísindarannsóknir, er einhver besta fjárfesting sem viđ getum ráđist í til framtíđar. Viđ verđum ţó ađ gćta ţess ađ vísindastarf er ţolinmótt starf og ađ ţví ţarf ađ hlúa. Sjaldan er fyrirsjáanlegt hvađa uppgötvanir verđa beinlínis í askana látnar. Samt er ljóst ađ vísindarannsóknir eru einhver öflugasti drifkrafturinn í hátćknisamfélagi nútímans, og sá ţáttur ţess sem mun skila miklu af hagvexti framtíđarinnar, auk ţess ađ bćta hin óefnislegu lífskjör til muna.  Ţess vegna er ţađ hlutverk stjórnvalda ađ búa vísindarannsóknum góđ vaxtarskilyrđi međ einföldum leikreglum og hvetja vísindamenn til dáđa.

Vísinda- og tćkniráđ leggur ríka áherslu á ađ byggja öflugar brýr milli vísindanna og atvinnulífsins og milli vísindanna og stjórnvalda sem ţurfa í vaxandi mćli ađ byggja ákvarđanir sínar á vísindalegri ţekkingu, ţannig ađ Ísland verđi áfram í fremstu röđ međal ţjóđa í lífskjörum og góđu mannlífi. Samkeppnissjóđirnir gegna lykilhlutverki í ţessu efni. Samkeppni og samstarf eru tvćr hliđar á sama máli og fela ekki í sér mótsögn. Sameiginleg sýn á grundvallaratriđin er hér lykilatriđi en samkeppni hugmyndanna á grundvelli gćđa og skapandi, ábyrgrar hugsunar styđur vísindin sjálf til frekari dáđa.

Ég óska ykkur svo árangursríkrar ráđstefnu og frjórrar umrćđu um ţessar mikilsverđu spurningu ráđstefnunnar.

 

 

 


Is It Cost Effective to Hire Researchers?

 

One of the opinions that I hear over and over again from several people working in Icelandic universities  (not least at my institution) is that hiring academic members of staff who teach full time is economically more viable than hiring academics who are research active. The reasoning goes that people who teach full time generate money because they teach students, and each student brings in money from the government. On the other hand, researchers devote some of their time to activities other than teaching, and research is not seen as generating income.

I hope that some of the proponents of this point of view attended Mogens Nielsen's presentation at the workshop on science funding that was  held on Thursday, 29 March, at Reykjavík University.  Indeed, one of the arguments  Mogens put forward very clearly was precisely that income from teaching is today only less than 20% of a modern Faculty of Science. (As the dean of the Faculty of Science at Aarhus University puts it, teaching income is only the VAT for the whole budget.) The rest comes from research funding, and increasingly so. No university can hope to increase its budget by increasing the funding arising from teaching; there are hard limits to how many students one can teach while being paid to do so. On the other hand, hiring active researchers will increase the possibility that Icelandic universities have to partake of the research funding that is available out there in the big, wide world. 

Basically everybody who took part in the meeting expressed the viewpoint that Iceland should strengthen its doctoral programmes. How on earth can one create a suitable environment for a good doctoral programme in institutions where most academics are full-time teachers? How can we prepare young researchers if we never did creative research ourselves? Can people who do not know how to cycle teach others to ride a bike? 

I leave readers of this blog to mull over the figures and those questions. I trust that there will be several postings on this blog related to musings inspired by that excellent workshop. Spread the news!

 


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband