Bloggfćrslur mánađarins, febrúar 2007

Stćrđfrćđingur Trúlofast

Grein eftir Ţorgerđi Einarsdóttur, birtist í fréttablađinu 28 Febrúar.

Almenn samstađa virđist um ţađ hérlendis ađ mikilvćgt sé ađ auka ţekkingu í hefđbundnum raunvísindagreinum og glćđa áhuga barna á námi og starfi í raunvísindum og tćknigreinum. Ţessi áhersla stafar ekki af sérstöku dekri viđ raunvísindi og hún ţarf ekki ađ fela í sér vanmat á hug- og félagsvísindum. Hún byggist á ţví ađ í flóknum samfélögum nútímans séu hugvit, upplýsingar og tćkniţekking burđarásar framţróunar, og ađ vísindi og nýsköpun vegi ţungt í samkeppnisstöđu ţjóđa. Hugtökum eins og nýja hagkerfiđ, ţekkingarsamfélag og upplýsingasamfélag er hent á lofti, og margir telja breytingarnar svo víđtćkar ađ ţeim megi líkja viđ byltingu.


Viđfangsefniđ er margslungiđ. Stćrđfrćđikunnátta grunnskólanemenda virđist vera slakari en kunnátta í öđrum greinum, eins og fram hefur komiđ niđurstöđum samrćmdra prófa um árabil og nýlegri PISA-könnun - ţótt Ísland komi ekki illa út í alţjóđlegum samanburđi. Ţađ er ţekkt ađ vandamál stćrđfrćđikennarar í grunnskólum hafa almennt litla menntun í stćrđfrćđi og litla kennslufrćđi í faginu. Ţrátt fyrir ađ stćrđfrćđi sé ein stćrsta kennslugrein grunnskólans útskrifast fá kennaraefni af stćrđfrćđikjörsviđi KHÍ.

Vandamáliđ hefur líka kynjavídd. Hérlendis standa stelpur sig betur en strákar í stćrđfrćđi í grunnskóla eins og PISA-könnunin stađfesti. Helst munar ţar um lakari stöđu drengja á landsbyggđinni og sýnir ţađ ađ ávallt eru fleiri en ein áhrifabreyta ađ verki. En ţrátt fyrir betri árangur virđast stelpur velja sig frá stćrđfrćđi ţegar skyldunámskeiđum lýkur. Anna Kristjánsdóttir prófessor hefur bent á ađ stelpur sem ná afburđaárangri í stćrđfrćđi á yngri árum taka sjaldnar en strákar ţátt í stćrđfrćđikeppnum og heltast úr lestinni ţegar á líđur. Ađ mati vísindasagnfrćđingsins Londu Schiebinger er brottfalliđ svo mikiđ ađ ţađ ţarf 2000 grunnskólastelpur til ţess ađ búa til einn kvendoktor í raunvísindum, en sambćrileg tala hjá strákum er 400. Í ţessu samhengi eru síđustu breytingar á námskrá framhaldsskólans mikiđ áhyggjuefni en ţar var skylduáföngum í stćrđfrćđi fćkkađ verulega á félags- og málabrautum ţar sem stelpurnar eru fjölmennastar.

Ástćđurnar fyrir raungreinafćlni stelpna og stráka eru margar og flóknar. Margar ţeirra voru rćddar af starfshópi menntamálaráđherra um ađgerđir til ađ fjölga nemendum í raunvísindum, sem lauk störfum í fyrra. Ýmsar ágćtar tillögur komu ţar fram, t.d. um aukna menntun og ţjálfun, vísindaţekkingu og vísindalćsi, fjölbreytni í náms- og kennsluađferđum og um Tilraunahús. En ţađ vekur athygli ađ lítiđ er gert úr ţćtti sem nefndur er „ímynd vísindanna/vísindamanna". Vísindin eru einmitt eitt ţeirra sviđa sem hvíla í afar sterkum stađalmyndum. Erlendar rannsóknir sýna ađ börn hafa miklar ranghugmyndir um störf vísindamanna og ţau lýsa dćmigerđum vísindamanni nánast alltaf eins: Hann er fullorđinn hvítur karl í tilraunasloppi, utan viđ sig, nördalegur og úr tengslum viđ veruleikann. Hann hugsar örugglega ekki mikiđ um börnin sín eđa fjölskylduna, og vísast hefur hann aldrei ţvegiđ sokkana sína sjálfur eđa skipt um á rúminu sínu.

Stađalmyndir eru gríđarlega áhrifamiklar sálfrćđilegar hindranir. Ţćr búa til hugmyndir sem ekki eru til stađar og eiga ríkan ţátt í félagsmótun barna. Könnun sem Kristján Ketill Stefánsson gerđi í kennslufrćđi raungreina nýveriđ sýnir ađ ţessar stađalmyndir lifa góđu lífi hérlendis. Ţessa úrelta stađalmynd byggist á fullkomlega óraunhćfum mannskilningi. Ţađ er t.d. allsendis óvíst ađ vísindamađurinn hér ađ framan sé frjór í hugsun ţví skapandi einstaklingar ţurfa tíma til ađ geta notiđ samskipta, lista, tómstunda eđa félagsstarfa. Vísindastörf geta ekki veriđ sólarhringsvinna, ţađ ógnar heilsu manna og velferđ, fyrir utan ađ reynslan sýnir ađ góđar hugmyndir kvikna ţegar fólk er í afslöppun.

Samt er ţessi stađalmynd endursköpuđ og ítrekuđ í sífellu, jafnvel af ţeim sem síst skyldi. Í myndasamkeppni Rannís og Morgunblađsins „Vísindamađurinn minn" međal 9-11 ára barna í tilefni Vísindavöku í október 2006 voru verđlaunamyndirnar allar í ţessum dúr, en ţćr má sjá á heimasíđu Háskóla Íslands. Eflaust hefur myndasamkeppnin átt ađ auka áhuga barna á vísindum, en spurningin er hvort hún hefur kannski gert hiđ gagnstćđa. Ţađ ţarf ekki mikinn hugsuđ - eđa vísindamann - til ađ sjá hvernig skera mćtti á endurtekninguna. Ţađ hefđi veriđ hćgt ađ hafa keppnina um „konur og karlar í vísindum" eđa brjóta niđur ţetta hátíđlega orđ „vísindamađur" og vísa í hversdagslega hluti, t.d. „ eđlisfrćđingur skiptir á bleyju" eđa „stćrđfrćđingur trúlofast". Ţannig mćtti hugsanlega gera „vísindamanninn" ađ ţeirri heilu og heilsteyptu manneskju sem viđ viljum öll vera - og er vonandi meira ađlađandi í hugum ungra krakka.

Fjármögnun vísinda á Íslandi

Fyrir rúmu ári síđan sat ég tveggja daga hugarflugsţing Vísinda- og tćkniráđs (V og T) í Reykholti ţar sem hugađ var ađ stefnu vísindamála nćstu árin.  Úr ţessu varđ til skjal sem lýsir ţeim hugmyndum sem fram komu.  Margar hugmyndir komu ţar fram og sumar hreint út sagt einkennilegar.  Hugmyndin sem fékk hćstu einkunnina var ţó mjög skynsamleg en hún hét "Efling samkeppnissjóđa vísinda, tćkni og framhaldsnáms" og, eins og nafniđ gefur til kynna fjallađi hún um eflingu samkeppnissjóđanna.  Ekkert hefur ţó veriđ gert međ ţessa hugmynd síđan nema Tćkniţróunarsjóđur hefur eflst eitthvađ.

Enn veita sjóđir V og T einungis hlut-fjármögnun og krefjast alltaf mótframlags stofnunar.  Ţetta verđur til ţess ađ ţeir sem afla styrkja verđa byrđi á sinni stofnun/fyrirtćki, ef ţeir eru duglegir ađ afla styrkja.  Međ ţessu er hlutunum snúiđ á hvolf ţví auđvitađ eiga ţeir sem afla styrkjanna ađ vera eftirsóttir starfsmenn, en ekki byrđi.  Mun skynsamlegra fyrirkomulag vćri ađ sjóđir V og T styrki allt verkefniđ og krefjist ekki mótframlags stofnunar.  Auk ţess ćttu sjóđirnir ađ greiđa framlag til stofnunar/fyrirtćkisins til ađ verđlauna ţađ fyrir framtakiđ og hvetja ţađ ţannig til frekari sóknar.  Vísindamađur sem fćr ţannig styrk getur unniđ sitt verkefni en auk ţess fćr stofnunin framlag sem hún getur notađ ađ vild.  Ţannig verđur til dýnamík sem hvetur stofnanir til ađ ráđa fólk sem getur aflađ styrkja og ţannig eflt starfsemi ţeirra. 

Styrkveitingar eru alltaf háđar jafningjamati, ţ.e. mati annarra vísindamanna og ţannig er tryggt ađ á hverjum tíma fá ađeins bestu verkefnin styrki.  Ţetta er eina gćđamatiđ sem ţarf - ţađ tryggir ţeim stofnunum framgang sem hafa gott vísindafólk innanborđs og öđrum ekki.  Er ţađ ekki eins og viđ viljum hafa ţađ? 

Eiríkur Steingrímsson


Sameiginleg hlutverk og baráttumál vísindafólks

Í samfélögum nútímans gegna vísindafólk mörgum hlutverkum og skyldum. Öflun og miđlun grunţekkingar um efnisheiminn, veröldina og mannkyniđ eru ađ mínu mati ţau veigamestu. Ađ auki er mikilvćgt ađ vísindaţekking sé nýtt á hagnýtan hátt til ađ auka lífsgćđi einstaklinga í samfélaginu og framleiđni ţess. Vísindamenn gegna skyldum í ţessu samhengi einnig, og er mikilvćgt ađ ţekking ţeirra nýtist stjórnendum og kjósendum til ađ taka bestu (eđa skástu) ákvarđunina í hverju máli.

Tíđrćtt er um birtingar ritrýndra greina sem besta mćlikvarđa á framleiđni vísindafólks, en í raun hlýtur framlag ţeirra ađ vera fjölţćttara. Sumir einstaklingar eru afburđa leiđbeinendur, stjórnendur, frćđifólk eđa rannsakendur. Hćfileikar vísindamanna eru ţví fjölbreytilegir og skyldur ţeirra einnig. Í smćrri samfélögum eins og á Íslandi er samt mikilvćgt ađ einstaklingar geti látiđ til sín taka á fleiri en einu sviđi, t.d. rannsóknir á fiskistofnum og veiđistjórnun eđa frćđslu um sníkjudýrum í sandkössum. Í fljótu bragđi gćti ţessi krafa um fjölhćfni frćđimanna virkađ sem fjötur um fót, en annađ sjónarhorn er ađ fjölbreytt viđfangsefni í rannsóknum, frćđslu og jafnvel samfélagslegri umrćđu um vísindi sé til gagns. Víđari skilningur fólks á ađferđafrćđi vísinda, forsendum tilrauna og túlkun ţeirra getur einungis veriđ rannsóknum til framdráttar.

Í ţessu ljósi er hćgt ađ skilgreina nokkur veigamestu baráttumál vísindafólks.

1) Góđ grunn kennsla á lćgri menntastigum. Ţekking á grundvallar lögmálum veraldarinnar og ađferđafrćđi vísinda er mikilvćg. Einnig er mikilvćgt ađ rćkta gagnrýna hugsun og lestur, rökvísi auk almennrar framsetningar. Geta til ađ setja fram hugsanir og niđurstöđur á blađ, slćđu eđa í framsögu nýtist bćđi frćđifólki framtíđarinnar og samfélaginu í heild.

2) Stuđningur viđ kennslu á Háskólastigi. Mikilvćgt er ađ búa vel ađ kennslu, hvađ varđar ađstöđu, endurmenntun, laun kennara og leiđbeinanda. Einnig er mikilvćgt ađ styđja viđ nemendur, sérstaklega ađ hvetja ţá til framfara og efla metnađ ţeirra fyrir menntun sinni og velferđ samfélagsins.

3) Stuđningur viđ rannsóknir á stofnunum og í Háskólum. Allar betri rannsóknarstofnanir erlendis hafa sterka fjárhagslega stöđu sem notuđ er til ađ hlúa ađ rannsóknum og opna nýjar brautir. Hér um rćđir fjármagn fyrir ađstöđu, tćkjakost, ađstođarfólk, og einnig umtalsvert rannsóknar fé. Til dćmis eru ný stöđugildi búin til í vísindagreinum ţar sem mikill vöxtur er í og sem viđkomandi stofnun hefur lagt áherslu á. Einnig er nýráđiđ vísindafólk stutt međ sjóđ til tćkjakaupa og oft launum fyrir ađstođarfólk um nokkura ára skeiđ.

4) Auknir fjármunir í samkeppnissjóđi. Flestar grunnrannsóknir krefjast fjármuna, sem afla verđur međ umsóknum í sjóđi, innlenda sem erlenda. Hérlendis hefur of litiđ hlutfall rannsóknarpeninga og ţjóđartekna veriđ variđ í slíka sjóđi, og löngu tímabćrt ađ bćta úr. Tvennskonar sjóđir eru mikilvćgastir. Sjóđir sem fjármagna ákveđin verkefni í grunnvísindum og sem tengjast hagnýtingu ţeirra. Slíkir styrkir eru veittir vísindafólki sem hefur byggt upp sjálfstćđ rannsóknarverkefni og einnig er hćgt ađ veita fjármunum til samstarfsverkefna. Annarsvegar eru svokallađir einstaklings styrkir, sem vćru veittir til nemenda í framhaldsnámi eđa einstaklinga sem lokiđ hafa framhaldsprófi (e. “post-doc”). Slíkir styrkir hvetja einstaklinga til ađ standa sig og vinna ađ framsćknum verkefnum.

Ţessir fjórir ţćttir vega ađ mínu mati ţyngst fyrir Íslenskt vísindafólk. Vissulega eru nokkur atriđi umdeild, eins og hvernig er skynsamlegast ađ deila fjármagni til ţessara fjögura ţátta. Nýr samningur menntamálaráđherra og Háskóla Íslands (sem er háđur samţykki alţingis) er eitt dćmi um slíkt, ţar sem rök hafa veriđ fćrđ fyrir ţví ađ beina fjármunum í samkeppnissjóđi frekar en eina stofnun. En reynslan erlendis frá (liđur 3) sýnir ađ uppbygging rannsóknarumhverfis gefur einnig góđan árangur, sérstaklega ţar sem stofnanir ná ađ verđlauna vísindafólk og deildir sem stunda framsćknar rannsóknir og fá styrki úr samkeppnissjóđum. Vel vćri athugandi ađ láta hluta af upphćđ styrkja renna í sérstaka sjóđi, sem notađir vćru til ađ styđja viđ rannsóknir í viđkomandi stofnun (innan háskóla gćti einingin líka veriđ deild eđa skor). Óháđ útfćrslunni held ég ađ slík samţćtting stuđnings frá rannsóknarstofnun og samkeppnissjóđum sé nauđsynleg til ađ rannsóknir á Íslandi nái fullum blóma. Spurningin er einungis um útfćrslu, ţví mannauđurinn er nćgur.

Međ kveđju Arnar Pálsson 


Bćtist í hópinn

Ég sendi póst um víđann völl til ađ sjá hvort ađ fleirri hefđu áhuga á ađ taka ţátt í ţessari bloggsíđu. Viđ ţađ bćttust í hópinn tveir, Indriđi Indriđason og Arnar Pálsson. Komi ţeir fagnandi. 

Pétur Henry Petersen 


Samnorrćn Samvinna - möguleikar og tćkifćri

NordForsk – Styrkir til norrćns vísindasamstarfs
Opinn hádegisfundur í Háskóla Íslands

RANNÍS og Háskóli Íslands bođa til hádegisfundar í dag, ţriđjudaginn 20.
febrúar kl. 12:15 í Hátíđasal Háskólans í Ađalbyggingu. Liisa
Hakamies-Blomqvist, forstöđumađur NordForsk kynnir starfsemi
stofnunarinnar og ţau margvíslegu tćkifćri til rannsóknastyrkja sem
bjóđast í norrćnu vísindasamstarfi. Hún og ţrír ráđgjafar frá NordForsk,
Susanna Sepponen, Kristin Oxley og Maria Nilsson, munu svara fyrirspurnum
og tćkifćri gefst til ađ hitta ţćr ađ loknum fundi til frekara skrafs.

Eftir erindiđ verđur bođiđ upp á hádegishressingu.

NordForsk er sjálfstćđ norrćn stofnun sem styrkir rannsóknastarf og
vísindamenntun á Norđurlöndum og heyrir undir Norrćnu ráđherranefndina.

NordForsk styrkir međal annars netsamstarf, námskeiđahald, starfsmanna-
og nemendaskipti og veitir undirbúningsstyrki. NordForsk rekur einnig
norrćnar áćtlanir um öndvegissetur og rannsóknaskóla á ýmsum sviđum.

Nánari upplýsingar um NordForsk má finna á www.nordforsk.org.

Fjármögnun vísinda

Athyglisverđar upplýsingar um fjármögnun á rannsóknastarfsemi háskóla í Bandaríkjunum er ađ finna á vefsíđunni http://www.nsf.gov/statistics/nsf06323/tables.htm.  Ţarna kemur m.a. í ljós ađ af ţeim 43 milljörđum dollara sem háskólar ţar í landi verja til rannsóknastarfsemi koma rúmlega 30 milljarđar frá ríkinu og frá fylkjunum.  Nánar tiltekiđ 27,4 milljarđar frá ríki og um 3 milljarđar frá fylkjunum.  Ađeins 2 milljarđar koma frá fyrirtćkjum en afgangurinn reynist koma frá minni styrktarsjóđum og skólunum sjálfum (institutional funds).  Í Bandaríkjunum eru ţví samkeppnissjóđir ríkisins (NIH, NSF og fleiri slíkir sjóđir) megin-drifkraftur vísindastarfsemi háskólanna. 

Anna Ingólfsdóttir fjallar um samning menntamálaráđuneytisins viđ Háskóla Íslands: Er ţetta leiđin sem viđ viljum fara?

Anna Ingólfsdóttir fjallar um samning menntamálaráđuneytisins viđ Háskóla Íslands: "Ég held ađ allir sem á einhvern hátt hafa kynnst rannsóknavinnu séu sammála um ađ rannsóknir ţrífist á samkeppni og ađ án hennar sé ekki mikils árangurs ađ vćnta."
 
FIMMTUDAGINN 11. janúar var undirritađur tímamótasamningur menntamálaráđuneytisins viđ Háskóla Íslands um fjárveitingar fram til ársins 2011. Ţessi samningur felur í sér stóraukin framlög til Háskóla Íslands, bćđi til kennslu og rannsókna. Ég held ađ allir geti veriđ sammála um ađ ţessi samningur brjóti blađ í sögu menntunar og vísinda í landinu og ađ ţetta sé velkomin viđurkenning stjórnvalda á ţörfinni fyrir auknar fjárveitingar til ţessara málaflokka. Flestir eru líka sammála um nauđsyn aukins framlags til kennslu viđ Háskóla Íslands til ađ hćgt sé ađ bjóđa upp á ókeypis gćđamenntun fyrir alla. Öđru máli gegnir hins vegar um rannsóknaţátt stofnunarinnar. Ég held ađ allir sem á einhvern hátt hafa kynnst rannsóknavinnu séu sammála um ađ rannsóknir ţrífist á samkeppni og ađ án hennar sé ekki mikils árangurs ađ vćnta. Ţađ er ađ sjálfsögđu rétt sem ýmsir halda fram ađ viđ séum of fá til ađ dreifa kröftum okkar allt of mikiđ. Ég tel ţó ađ enginn vafi geti leikiđ á ţví ađ sú samkeppni, sem ađrir háskólar í landinu óneitanlega hafa veitt Háskóla Íslands á einstaka sviđum, hafi orđiđ honum til góđs, hafi leitt til aukinnar sjálfsgagnrýni og bćttrar frammistöđu. Ţađ verđur líka ađ teljast nokkuđ augljóst ađ viđ erum allt of fá til ađ sjá ekki öllum, sem sýna góđan árangur í rannsóknum, fyrir eins góđum ađbúnađi og kostur er á, óháđ ţví hvort ţeir sitja innan veggja HÍ, HR, HA eđa annars stađar í ţjóđfélaginu. Ţađ hlýtur ţví ađ vera ljóst ađ fjárveitingar til rannsókna gegnum samkeppnissjóđi, sem byggjast á jafningjamati, eru miklu líklegri til ađ tryggja ađ kraftar sem flestra nýtist sem best á ţessum vettvangi en beinar fjárveitingar til Háskóla Íslands. Jafningjamatiđ hefur auđvitađ sína galla eins og öll matskerfi. Ţetta er samt ţađ kerfi sem hinn alţjóđlegi vísindaheimur hefur orđiđ sammála um ađ nota og er ţađ langbesta sem völ er á. Fjárveitingar í gegnum samkeppnissjóđi stuđla einnig ađ ţví ađ viđhalda eđlilegri samkeppni eftir ţví sem hćgt er í okkar fámenna landi.

Í grein, sem birtist í Morgunblađinu ţriđjudaginn 16. janúar síđastliđinn segir Einar Stefánsson, prófessor viđ Háskóla Íslands og yfirlćknir viđ Landspítala – háskólasjúkrahús, um áđur nefndan samning: ,,Ţví fer fjarri ađ útkoman sé örugg. Háskóli Íslands er lítill háskóli og miklu minni en ţeir skólar, sem eru á lista 100 bestu háskóla í heimi. Flestir ţeirra búa ađ langri hefđ, miklum metnađi og góđri ađstöđu. Viđ erum ađ keppa viđ stóru strákana og ţar dugar engin ,,elsku mamma"." Ţetta er reyndar ekki alveg rétt hjá Einari ef litiđ er til fjölda stúdenta. Hins vegar er ţađ ljóst ađ afburđavísindamenn viđ ţessar stofnanir eru miklu fleiri en viđ HÍ og ţví samkeppnin hörđ. Samkvćmt ţessu ţurfum viđ ţví öđru fremur ađ lađa til okkar afburđavísindamenn erlendis frá en jafnframt ađ sjá til ţess ađ allir bestu vísindamenn landsins fái sem best tćkifćri til ađ njóta sín. Ég skora ţví á stjórnvöld ađ sjá til ţess ađ stórefla samkeppnissjóđina og jafnvel hugleiđa ađ veita, ţó ekki sé nema hluta af ţví fé, sem nú er eyrnamerkt Háskóla Íslands, í ţessa sjóđi og stuđla ţannig ađ sem bestri nýtingu ţess bćđi innan Háskóla Íslands og utan.

Hafliđi P. Gíslason, prófessor viđ Háskóla Íslands, skrifar í Morgunblađiđ fimmtudaginn 18. janúar: ,,Í ályktunum vísinda- og tćkniráđs er ávallt fjallađ um hin ýmsu málefni háskólastigsins í samhengi viđ annađ rannsóknastarf í landinu. Í desember 2005 fagnađi ráđiđ sterkri stöđu Háskóla Íslands ţar sem ţungamiđja háskólarannsókna í landinu vćri samkvćmt öllum tiltćkum úttektum. Ráđiđ styđur ţá sýn forsvarsmanna skólans ađ međ öflugri rannsóknastarfsemi skipi hann sér í hóp međ bestu erlendu háskólum og efli jafnframt tengsl sín viđ íslenskt atvinnulíf og ţjóđfélag." Einhverra hluta vegna hefur Hafliđi valiđ ađ vitna í ályktun ráđsins frá 2005 en forđast ađ nefna nýjustu stefnu vísinda- og tćkniráđs Íslands. Ţar er hvergi minnst á ađ styrkja HÍ sérstaklega en alltaf talađ um ađ styrkja háskólastigiđ og vísindin í landinu í heild sinni međ sérstakri áherslu á styrkingu samkeppnissjóđanna. Í stefnu ráđsins fyrir tímabiliđ 2006 til 2009 segir međal annars: ,,Vísinda- og tćkniráđ leggur höfuđáherslu á ađ:...efla opinbera samkeppnissjóđi og sameina ţá innan skyldra sviđa."

Ţađ verđur auđvitađ ađ teljast eđlilegt ađ Háskóli Íslands reyni ađ skipa sér í flokk bestu háskóla í heimi í sínum sterkustu greinum. Hins vegar eru til mikilvćg rannsóknasviđ ţar sem rannsóknahópar utan Háskóla Íslands hafa sýnt áberandi betri árangur en viđkomandi deild eđa sviđ innan HÍ. Má ţar t.d. nefna fög eins og tölvunarfrćđi og stćrđfrćđi. Hvernig á ađ hlúa sem best ađ ţessari starfsemi? Ein leiđ vćri ađ Háskóli Íslands hreinlega keypti alla virka vísindamenn landsins og ryddi ţannig allri samkeppni úr vegi. Rausnarlegar fjárveitingar ríkisins til HÍ gera ţetta ađ raunhćfum möguleika. Ég spyr ţví: "Er ţetta leiđin sem viđ viljum fara til ađ efla vísindin í landinu?"

Höfundur er prófessor í tölvunarfrćđi viđ Háskólann í Reykjavík.

 


New Head of the Computer, Information Science & Engineering Directorate at NSF

A quote from http://nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=108322

"The National Science Foundation (NSF) has chosen Jeannette Wing, president's professor and head of the Computer Science Department in Carnegie Mellon University's School of Computer Science (SCS), as assistant director for Computer & Information Science and Engineering (CISE) at NSF. She will begin her new position on July 1, 2007.

In the post, Wing will guide and manage funding for the federal agency that supports research in computer and information science and engineering. With a budget of over $527 million, CISE provides 86 percent of all federally funded research in computer science. In addition to research support, the CISE directorate contributes to the education and training of future generations of computer scientists and engineers."

The emphasis is mine. I let you draw your own conclusions.

Thanks to Björn ţór Jónsson for the pointer. 


Sigrún Ađalbjarnardóttir: Stórhugur - framfarasókn Háskóla Íslands í ţágu ţjóđar



Sigrún Ađalbjarnardóttir prófessor í uppeldis- og menntunarfrćđi viđ félagsvísindadeild Háskóla Íslands skrifar í Morgunblađiđ fimmtudaginn 8. febrúar 2007 um nýgerđan samning milli menntamálaráđuneytis og Háskóla Íslands um kennslu og rannsóknir.

Stórhugur í menntamálum kemur fram í tímamótasamningi ríkisvaldsins og Háskóla Íslands um kennslu og rannsóknir. Međ undirritun samningsins nýveriđ birtist sameiginleg sýn stjórnvalda og Háskóla Íslands á mikilvćgi metnađarfullrar háskólamenntunar fyrir lýđ og land. Stađfestingin er áríđandi fyrir ţessa málsađila og um leiđ ţjóđina alla. Háskóli Íslands er ţjóđskóli sem býđur fram fjölbreytt nám og er opinn öllum sem náđ hafa tilteknum lágmarksskilyrđum um inngöngu. Hann er leiđandi afl framfara til sjávar og sveita í samtíđ og framtíđ.

Ljóst ţykir ađ 21. öldin verđur öld ţekkingar- og ţjónustusamfélagsins. Viđ verđum sem ţjóđ ađ búa okkur undir slíkt samfélag og vera virk í mótun ţess. Viđ verđum á tímum hnattvćđingar ţar sem heimurinn skreppur ć meir saman ađ standa okkur í aukinni samkeppni milli ţjóđa á sviđi menntunar, rannsókna og nýsköpunar til ađ skapa hér gott atvinnu- og menningarlíf. Viđ verđum ađ stuđla ađ framúrskarandi uppeldi og menntun ćskunnar í foreldrahúsum og á hverju skólastigi til ađ styrkja einstaklinginn og samfélagiđ. Viđ verđum ađ hlúa ađ ţeim krafti og möguleikum sem býr í hverjum og einum og um leiđ ţjóđinni allri og skapa ţessum krafti farveg. Viđ verđum ađ varđveita menningararfinn og lýđrćđishefđina. Og viđ verđum ađ skapa réttlátara samfélag heima og heiman á innlendum jafnt sem erlendum vettvangi. Leiđtogahlutverk smáţjóđa međ hátt menntunarstig verđur ć ljósara og brýnna í ţví efni.

Ótvírćđur stuđningur ríkisvaldsins viđ ţađ starf sem fram fer viđ Háskóla Íslands og sókn hans fram í kennslu, rannsóknum og nýsköpun gefur byr í seglin. Áhersla er međal annars lögđ á öflugar rannsóknir og rannsóknatengt framhaldsnám.

Eins og ýmsir hafa haft á orđi í rćđu og riti var stundin í hátíđarsal Háskóla Íslands tilfinningaţrungin ţann 11. janúar sl. ţegar ţćr Ţorgerđur Katrín Gunnarsdóttir menntamálaráđherra og Kristín Ingólfsdóttir rektor Háskóla Íslands undirrituđu samninginn. Vafalaust kom margt til og má ţar nefna:

Međ undirritun samningsins kemur fram opinber viđurkenning á mikilvćgi starfsemi Háskóla Íslands fyrir ţjóđina. Ţar kemur fram traust og virđing fyrir starfi skólans og möguleikum hans til ađ ná háleitum markmiđum um ađ vera í framvarđasveit háskóla á alţjóđavettvangi.

Ađ frumkvćđi rektors síđastliđiđ ár tóku kennarar og annađ starfsfólk skólans ásamt mörgum stúdentum virkan ţátt í ađ móta stefnu hans í kennslu, rannsóknum og stjórnun til nćstu fimm ára eđa fram ađ aldarafmćli skólans áriđ 2011. Samfélag skólans upplifir sig ţví sem gerendur í ţessu stefnumótunar- og samningsferli; ţađ á hér sinn hlut. Leiđarspurningin var hvernig Háskólinn gćti sem best ţjónađ íslensku samfélagi í framtíđinni. Óhćtt er ađ fullyrđa ađ einstaklega vel tókst til. Rektor á lof skiliđ fyrir ţetta frumkvćđi og sömuleiđis ţeir sem stýrđu starfinu á markvissan hátt. Stefna skólans var grundvöllur samningsins ásamt stefnu stjórnvalda í vísinda- og tćknimálum. Ströng skilyrđi eru sett í samningum um árangur, en međ ţví ađ virkja fólk skólans í stefnumörkuninni er líklegra ađ takist ađ framfylgja henni.

Kennarar skólans, sem hafa lagt metnađ sinn og alúđ viđ ađ láta slćma fjárhagsstöđu og ţröngan kost árum saman koma sem minnst niđur á gćđum kennslu og rannsókna, fengu stađfestingu á ađ til mikils var unniđ. Í rćđu sinni gerđi menntamálaráđherra ađ sérstöku umtalsefni niđurstöđur úttekta (Ríkisendurskođunar og OECD) á eftirtektarverđum árangri skólans sem háskólastofnunar og ţá ekki síst í ljósi ţess takmarkađa fjármagns sem veitt hefur veriđ til starfseminnar. Mikilvćgt var ađ fá fram skilning yfirmanns menntamála landsins á ţessari stöđu. Kennarar, stúdentar og annađ starfsfólk skólans fylltist von.

Áhrifaríkt var og skemmtilegt ađ hlýđa á stórhuga forystukonur – menntamálaráđherra og rektor – samhuga í framtíđarsýn sinni á hlutverk Háskóla Íslands í íslensku samfélagi sem og á alţjóđavettvangi.

Íslendingar hafa löngum gert sér grein fyrir mikilvćgi menntunar í sókn til framfara á sviđi vísinda og menningar- og atvinnulífs. Ekki er annađ ađ sjá en ađ fólkiđ í landinu sé sammála um hve mikilvćgt er ađ eiga háskóla eins og Háskóla Íslands; alhliđa háskóla í ţeim skilningi ađ ţar veitist fólki tćkifćri til mennta á ýmsum sviđum félagsvísinda, hugvísinda, raunvísinda og heilbrigđisvísinda. Einnig virđist ţverpólitísk sátt um leiđandi hlutverk hans og ađ stefna beri hátt. Um leiđ er dýrmćtt og brýnt ađ skólinn haldi áfram ađ vera ţjóđskóli, skóli sem fólk getur sótt án tillits til ţess hver félags- og efnahagsleg stađa ţess er.

Leiđarljósiđ er ávallt ađ efla farsćld og velsćld einstaklingins, samfélagsins og samfélag ţjóđanna. Tćkiđ til ţess er góđ menntun. Međ orđum Nelson Mandela: "Menntun er mikilvćgasta verkfćriđ sem viđ getum notađ til ađ breyta heiminum".

Fjölmiđlar og háskólar

Ég hefi tekiđ eftir ţví, og er ađ velta fyrir ţví fyrir mér hvort ađ sé rétt, ađ Mbl er međ miklu minna af fréttum er tengjast háskólum. Fréttablađiđ stendur sig miklu betur t.d. eru ţar fréttir í dag um hćkkun á skólagjöldum hjá HR og ađ fólki hafi veriđ vísađ frá skólunum. Er ţetta vegna ţess forna hlutverks Mbl ađ verja kerfiđ eins og ţađ er ;) eđa vegna ţess ađ fréttir úr blađinu um ţessi mál ná ekki inn á vefmiđilinn?

Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband